Hanes Portmeirion

Gwnaed y cyfeiriad hanesyddol cyntaf at Bortmeirion gan Gerallt Gymro ym 1188. "Gwnaethom groesi Traeth Mawr a'r Traeth Bychan. ... Mae dau gastell cerrig wedi'u hadeiladu yno'n fwy diweddar." Sonnir am gastell Aber Iau ym 1700, ac erbyn hynny roedd ganddo ffowndri ac iard gychod fechan ac ambell i fwthyn.

Daeth y safle i ddwylo Clough Williams-Ellis ym 1925, a ddisgrifiodd y lle fel "diffeithwch a oedd wedi mynd yn angof" ar y pryd. Rhoddodd enw newydd ar y lle, sef Portmeirion, a dechreuodd ar "waith clirio mawr er mwyn i mi allu gweld ble'r oeddwn... Safai plasty golau, can mlwydd oed, ar lan y môr ar hyd teras addurniedig - roedd y ty (pan welais ef gyntaf) wedi mynd â'i ben iddo ac yr un oedd cyflwr yr ugain milltir o lwybrau ar hyd y clogwyni a'r coetiroedd sy'n creu patrwm cris-croes ar draws y pentir."

Rai blynyddoedd cyn iddo brynu'r safle, roedd Clough wedi cael y weledigaeth o bentref glan môr bach twt. Cynlluniodd "gwlwm bach tynn o ddatblygiadau cyfyngedig a saif am byth, fel ag y gwna'n awr, mewn llain las o goetiroedd a thir amaeth. "

Am fwy o wybodaeth, ewch i'r dudalen am eiddo'r Elusen neu wefan Portmeirion.

Hafan
Hanes
Hafan
Foundation
Location
Contact
Links

Hanes: